Bài Tấn Ngày Tân Gia: Luật Phổ Biến Và Cách Chơi Khi Nhà Đông Khách

Bài Tấn Ngày Tân Gia

Dọn về nhà mới, chuyện đầu tiên nhiều gia đình làm là mời bạn bè, họ hàng tới ăn bữa tân gia. Ăn xong, trà nước, rồi ai đó móc ra bộ bài. Phòng khách còn thơm mùi sơn, bàn ghế chưa kê hết, nhưng cả nhóm đã ngồi bệt xuống sàn chơi bài tấn. Cảnh đó vui hơn mọi lời chúc. Thật đấy.

Bài tấn là gì

Bài tấn, có nơi gọi là tú lơ khơ, là một cách chơi bộ bài Tây có gốc từ Nga, nơi nó mang tên Durak. Ở Nga người ta hay dùng bộ 36 lá, còn khi vào Việt Nam thì thường chơi đủ bộ 52 lá. Trò này khác hẳn tiến lên hay phỏm: không có đôi, không có sảnh, không có phỏm. Chỉ có từng lá lẻ để tấn và để đỡ.

Mục tiêu cũng ngược với nhiều trò khác. Người hết bài trước là người thoát. Người cuối cùng còn cầm bài trên tay là người thua. Đơn giản, dễ hiểu, và rất dễ cười.

Luật phổ biến của bài tấn

Phần dưới đây là luật phổ biến. Mỗi vùng, mỗi nhà có thể khác một chút, nên trước ván đầu hãy thống nhất cho rõ.

Thứ tự lá bài từ lớn đến nhỏ là A, K, Q, J, 10 rồi giảm dần tới 2. Theo cách chơi thường gặp, mỗi người được chia 8 lá. Chia xong, lật một lá từ chồng bài còn lại và đặt ngửa dưới cùng chồng bài. Lá đó thuộc chất nào thì chất đó là chất trưởng, có nơi gọi là chất chủ.

Người đi đầu tấn người kế bên bằng một lá bất kỳ. Người bị tấn phải đỡ bằng lá cùng chất mà lớn hơn, hoặc bằng một lá trưởng. Nếu lá tấn là trưởng thì chỉ đỡ được bằng lá trưởng lớn hơn. Không đỡ được, hoặc không muốn đỡ để giữ bài, thì phải “lên”, tức là cầm hết số bài trên chiếu về tay. Bài trên tay dày lên, cơ hội thoát ván cũng mỏng đi theo, nên ai cũng cố đỡ cho bằng được dù biết lá trưởng của mình chẳng còn bao nhiêu.

Những người khác trong vòng có thể tấn thêm, nhưng chỉ bằng lá có cùng số với một lá đã nằm trên chiếu. Không được tấn quá số bài mà người bị tấn đang cầm. Khi không ai tấn nữa và người bị tấn đã đỡ hết, cả lượt bài được úp sang một bên, coi như bỏ.

Sau mỗi lượt, ai thiếu bài thì bốc thêm từ chồng cho đủ, cho tới khi chồng bài hết. Ở một số nơi còn có thêm luật: nếu lá tấn là Át trưởng thì lượt kết thúc ngay, người bị tấn buộc phải lên.

Muốn đọc kỹ hơn về nguồn gốc và các biến thể, bạn có thể xem trang Wikipedia tiếng Việt về bài tấn.

Khi khách đông hơn bốn người

Luật phổ biến thường tính cho 2 đến 4 người. Nhưng tiệc tân gia hiếm khi chỉ có bốn người.

Cách dễ nhất là chia làm hai chiếu, mỗi chiếu một bộ bài, ai thua thì nhường chỗ cho người đang đứng xem. Kiểu xoay vòng này giữ cho không ai phải ngồi chờ quá lâu. Có nhóm lại thích ngồi chung một vòng lớn với năm, sáu người, khi đó cần bàn trước vài chuyện: chia mỗi người bao nhiêu lá để chồng bài còn đủ bốc, có cho tấn cùng lúc hay phải lần lượt theo vòng, và người bị tấn có được chuyển lượt hay không. Không có đáp án đúng duy nhất. Miễn cả nhóm đồng ý trước khi chia bài là được.

Một mẹo nhỏ khi đông người: cử một người làm “trọng tài”, nhắc luật khi có tranh cãi. Thường là người lớn tuổi nhất, hoặc chủ nhà. Không cần nghiêm quá.

Các trò bài dân gian nay cũng có bản online để chơi khi không ngồi cùng nhau được. Sunwin Bayern cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên và cần chơi có trách nhiệm.

Bố trí chỗ ngồi trong nhà mới

Người làm nhà hay để ý ánh sáng và lối đi, chơi bài cũng cần hai thứ đó. Một chiếu bài đông người nên đặt ở chỗ có đèn trần chiếu thẳng xuống, tránh ngồi ngược sáng khiến khó nhìn lá bài. Nếu phòng khách hẹp, có thể kê sát sofa vào tường để lấy khoảng sàn ở giữa.

Nhà có trẻ nhỏ thì nên chọn góc xa lối ra ban công và cầu thang. Cuộc chơi kéo dài, người lớn mải mê, trẻ con dễ đi lạc ra những chỗ không an toàn.

Còn nếu nhà có sân thượng hoặc sân trước rộng, một tấm chiếu trải ngoài trời vào buổi tối mát lại là chỗ chơi tuyệt. Gió mát, tiếng cười, thế là đủ.

Giữ cuộc chơi vui vẻ

Bài tấn vui ở chỗ ai cũng có thể bị “hội đồng”, cả bàn cùng tấn một người. Người đang thua thường bị trêu, nhưng nên dừng ở mức đùa. Ngày tân gia là ngày mừng nhà mới, không phải ngày giận nhau vì một ván bài.

Hết tiệc, bộ bài cất vào ngăn kéo. Lần sau bạn bè tới chơi, lại có cớ để ngồi xuống cùng nhau.